Rối loạn mỡ máu không có biểu hiện rõ ràng nhưng là nguồn gốc của các bệnh lý nguy hiểm như tăng huyết áp, sỏi mật, nhồi máu cơ tim…

ThS.BS Phạm Đỗ Anh Thư – Bác sĩ Trung tâm Tim mạch của Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết: rối loạn mỡ máu là nguồn gốc của các bệnh lý nguy hiểm cơn đau thắt ngực không ổn định, nhồi máu cơ tim, tai biến mạch máu não, cơn thoáng thiếu máu não, bệnh động mạch ngoại biên chi dưới gây đau cách hồi hoặc thiếu máu nuôi dẫn tình trạng hoại tử chi, tăng huyết áp, gan nhiễm mỡ, sỏi mật,…

Biến chứng của bệnh mỡ máu

Hình thành mảng xơ vữa

Chất béo (lipid) không tan trong nước, nên lipid muốn di chuyển trong máu phải được lipoprotein vận chuyển từ máu đến mô để sử dụng cho năng lượng, sản xuất hormone steroid và tạo acid mật. Đồng thời chất béo là thành phần của màng tế bào trong cơ thể.

Khi LDL-cholesterol (cholesterol xấu) chuyển hóa không hết và dư thừa trong máu sẽ di chuyển và chui vào lớp dưới nội mạc. Tại đây, đại thực bào (chuyển dạng từ bạch cầu đơn nhân trong dòng máu) đến và “ăn” các LDL-C và trở thành các tế bào bọt tích đầy mỡ. Theo thời gian, khi tế bào bọt này quá tải sẽ bị vỡ ra, cholesterol bị phóng thích ra ngoài, lắng đọng ở bề mặt nội mô và lớp cơ trơn thành động mạch, tạo thành các mảng xơ vữa.

Ngoài ra, rối loạn mỡ máu gây tổn thương các tế bào nội mạc, làm tăng nguy cơ lắng đọng cholesterol và hình thành mảng vữa xơ lòng mạch.

Tăng huyết áp

Khi mảng xơ vữa hình thành sẽ khiến lòng mạch hẹp lại, thành mạch kém đàn hồi làm tăng sức đề kháng lên lòng mạch máu. Để cung cấp đầy đủ nhu cầu máu, cơ thể đáp ứng như tăng nhịp tim, tăng sức co bóp cơ tim, tăng hấp thu giữ nước ở trong cơ thể… dẫn đến cao huyết áp.

Bên cạnh đó, rối loạn mỡ máu làm tăng độ nhớt của máu. Đây là một yếu tố góp phần làm cao huyết áp. Bản thân cao huyết áp lại làm tổn thương nội mô mạch máu, LDL-C dư thừa trong máu bị oxy hóa dễ dàng xâm nhập và làm nặng hơn tình trạng xơ vữa. Cao huyết áp dẫn đến bệnh lý tim mạch nguy hiểm, suy thận, tổn thương động mạch mắt gây mù lòa, tai biến mạch máu não…

Thiếu máu cục bộ

Mảng xơ vữa làm lòng mạch hẹp lại, khiến lưu lượng máu đi nuôi cơ quan quan trọng cơ thể bị suy giảm. Mảng xơ vữa hình thành động mạch nuôi cơ quan nào sẽ gây thiếu máu cho cơ quan đó, ví dụ thiếu máu cơ tim, thiếu máu não, thiếu máu ở thận…

Nhồi máu

Quá trình nhồi máu có thể xảy ra 2 trường hợp: Các mảng xơ vữa tiếp tục dày lên theo thời gian và dần dần gây tắc mạch. Trong trường hợp, mảng xơ vữa có thể không phát triển từ từ mà có thể bị nứt, vỡ ra đột ngột và bắt đầu quá trình kết tập tiểu cầu, hình thành cục máu đông. Cục máu đông có thể hình thành ngay mảng xơ vữa bị nứt ra hoặc trôi theo dòng máu tới động mạch nhỏ hơn, gây tắc đột ngột động mạch, gây nhồi máu.

Quá trình tắc mạch xảy ra ở động mạch vành gây nhồi máu cơ tim, ở động mạch não sẽ gây nhồi máu não (nhũn não).

Xuất huyết

Tăng huyết áp, xơ vữa động mạch, cục máu đông… làm tổn thương hoặc phình giãn thành mạch máu, gây vỡ mạch, dẫn đến xuất huyết.

Gan nhiễm mỡ

Lượng cholesterol trong máu vượt quá mức cần thiết khiến gan không xử lý hết, gây mỡ hóa tế bào gan. Khi sự tích lũy chất béo trong gan vượt quá 5% trọng lượng gan sẽ dẫn đến gan nhiễm mỡ.

Sỏi mật

Khi cholesterol trong cơ thể gia tăng, nồng độ chúng trong mật cao, nồng độ muối mật thấp, cộng thêm sự ứ đọng dịch mật, cholesterol bị kết tủa trong dịch mật hình thành sỏi mật.

Ngoài ra, rối loạn mỡ máu khiến một số bệnh lý mạn tính tiến triển nhanh hơn và gây biến chứng nặng nề hơn, điển hình tiểu đường, béo phì.

Cách kiểm soát và phòng ngừa biến chứng của bệnh mỡ máu

Thực hiện chế độ ăn uống khoa học

Theo bác sĩ Phạm Đỗ Anh Thư, bất cứ ai cũng tuân thủ theo chế độ “sáng đầy đủ, trưa vừa đủ, tối hạn chế”. Đặc biệt, người cần giảm chất béo bão hòa có nhiều trong thịt đỏ, da động vật hay da gia cầm và nội tạng động vật bằng chất béo không bão hòa đơn hoặc đa thường có trong cá, thịt trắng (gà, vịt,…).

Ngoài ra, bác sĩ Thư nhấn mạnh  ăn cá thường xuyên, ăn thịt trắng 1 lần mỗi tuần và ăn thịt đỏ 1 lần mỗi tháng. Đồng thời, tránh thức ăn có chất béo dạng trans (một loại chất béo xấu gây tăng LDL-C và giảm HDL-C), có thực phẩm chế biến sẵn, thức ăn nhanh, thức ăn chiên rán. Quan trọng là hạn chế lượng tinh bột trong các bữa ăn để giúp làm giảm triglycerides máu.

Với tinh bột, bác sĩ Thư khuyên sử dụng tinh bột nguyên cám như gạo lứt, ngũ cốc nguyên hạt, bánh mì đen hoặc nâu thay bánh mì trắng,…Sử dụng acid béo omega-3 EPA (icosapent ethyl) giúp giảm triglycerides máu. Mặt khác, tăng cường rau xanh, trái cây và đặc biệt là  thực phẩm giàu chất xơ trong khẩu phần ăn. Sử dụng sữa hoặc  sản phẩm từ sữa ít béo.

Bỏ thuốc lá

Trong thuốc lá có 142 “sát thủ không dao”, đe dọa tính mạng của con người. Trong đó, nguy hiểm nhất có thể kể đến là nicotin, chất “gây rối” làm mất cân bằng chuyển hóa, khiến mỡ máu tăng lên. Nghiên cứu New Orleans chứng minh, chỉ cần hút 3-4 điếu thuốc mỗi ngày là có thể làm giảm HDL-C (cholesterol tốt) và tăng tỷ lệ cholesterol “xấu”.

Không lạm dụng rượu, bia

Bác sĩ Phạm Đỗ Anh Thư cho biết, rượu và bia có thể làm rối loạn chuyển hóa chất mỡ ở trong cơ thể và gây ra tình trạng gan nhiễm mỡ. Ngoài ra, chúng tác động làm tim đập nhanh, mạch máu co lại, huyết áp tăng và làm muối canxi đọng lại thành mạch, gây xơ cứng động mạch.

Tránh áp lực, căng thẳng

Người thường xuyên căng thẳng, buồn rầu trong cuộc sống có nguy cơ rối loạn chất béo cao hơn người có tâm lý thoải mái, lạc quan và vui vẻ. Căng thẳng thường xuyên gây sự rối loạn chuyển hóa của các lipoprotein, làm tăng tỷ lệ cholesterol toàn phần, LDL-C và triglyceride, đồng thời làm giảm tỷ lệ HDL – cholesterol tốt.

Tăng cường vận động

Vận động thường xuyên có tác dụng tốt trong việc tiêu hao mỡ máu. Nên tập thể dục ít nhất 30 phút/ngày và ít nhất 5 ngày/tuần.

Giảm mỡ máu với TPBVSK Tokyo Shinzo 

Chuyên gia Tập đoàn Dược phẩm Shiratori – Nhật Bản đã nghiên cứu và điều chế, cho ra đời TPBVSK Tokyo Shinzo hỗ trợ giảm cholesterol trong máu, hỗ trợ tốt tim mạch. Sau nhiều năm chứng minh lâm sàng tác dụng cơ thể người dùng, TPBVSK Tokyo Shinzo được cấp bằng sáng chế, chứng nhận và được phép lưu hành tại Nhật Bản.

Sản phẩm tuân thủ quy định tiêu chuẩn nghiên cứu và sản xuất nghiêm ngặt Nhật Bản – quốc gia có nền y học tiên tiến trên thế giới. Năm 2022, TPBVSK Tokyo Shinzo chuyển giao và cấp phép lưu hành tại Việt Nam. TPBVSK Tokyo Shinzo hỗ trợ tốt tim mạch; góp phần hỗ trợ giảm cholesterol dư thừa trong mạch máu.

* Nếu các bạn đang cần tư vấn về sức khỏe đừng ngần ngại liên hệ với chúng tôi để được tư vấn miễn phí từ các chuyên gia bác sĩ đầu ngành
* Hotline:  1800 9255